حق حبس به معنای خودداری از انجام تعهد ناشی از عقد در قبال امتناع طرف مقابل از انجام تعهدات خود میباشد. حق حبس در قانون مدنی ایران فقط در موارد استثنایی به کار رفته است. و یک قاعده وسیع که همه معاملات معوض را در بر گیرد نیست بلکه مصادیقی از حق حبس در بیع و نکاح و رهن آمده است. در قانون مدنی ایران اصطلاحات متفاوتی برای حق حبس عنوان شده است  مثل امتناع از ایفاء وظایف در نکاح.

هدف نهایی موسسه حقوقی عدالت پارس آگاهی افراد از قوانین و رویه های قضایی می باشد تا در برخورد با مشکلاتی از این قبیل بتوانند از حق و حقوق خویش دفاع لازم را به عمل بیاورند و لازم به ذکر است اکنون به جهت مساعدت به شما عزیزان این زمینه فراهم است که بتوانید از طریق  تماس تلفنی با وکلا و مشاورین حقوقی مجموعه سوالات خود را مطرح نمایید تا با آگاهی کامل و دقیق در زمینه مسائل حقوقی احاق حق نمایید.

در مقررات مربوط به عقد بیع  ماده ۳۷۷ قانون مدنی آمده است: «هریک از بایع و مشتری حق دارد که از تسلیم مبیع یا ثمن خودداری کند تا طرف دیگر حاضر به تسلیم شود مگر اینکه مبیع یا ثمن مؤجل باشد. در این صورت هرکدام از مبیع و ثمن که حال باشد باید تسلیم شود.»

با اینکه عقد ازدواج معاوضه حقیقی نیست، این حکم در مورد عقد ازدواج نیز جریان دارد. در این رابطه ماده ۱۰۸۵ ق.م مقرر میدارد: «زن میتواند تا مهر به او تسلیم نشده، از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط (موجب سقط شدن و از بین رفتن) حق نفقه نخواهد بود.» از نظر فقهی منظور این ماده از وظایفی که زن در مقابل شوهر دارد همان تمکین خاص یعنی آمادگی خود برای نزدیکی شوهر میباشد، نه همه آنها.  لذا حق حبس موجب نمیشود که زن به خانه شوهر نرود و در انجام سایر وظایفی که قانون بر عهده وی گذاشته، کوشا نباشد. در این موارد از آنجایی که استنکاف به حکم قانون است، زن ناشزه محسوب نمیشود.

ناگفته نماند، قانونگذار حق حبس را فقط در جانب زن اعم از باکره یا ثیّبه شناخته است، بنابراین، مثلاً مرد نمیتواند  پرداخت مهر را منوط به تمکین زوجه نماید. اگر شوهر برای عدم پرداخت مهر، ادعای اعسار کند، نیز حق حبس زن را از بین نخواهد برد مگر به دلالت قرائن معلوم شود که پرداخت مؤجل مهریه مد نظر زوجین بوده است یا زوجه عالماً به عدم استطاعت زوج برای پرداخت نقدی مهریه با وی ازدواج نموده است.
در موردی که زوج، زوجه را بر نزدیکی اکراه نماید، نیز حق حبس زوجه ساقط نیست زیرا از مفهوم  مخالف ماده ۱۰۸۶ ق.م میتوان فهمید که اگر نزدیکی به اختیار خود زوجه نباشد مُسقِط  حق حبس زوجه نیست. به هر حال حق حبس، حکم شرعی (قاعده امری) نیست لذا زوجه میتواند از حق ضمن عقد ازدواج صرف نظر کرده یا شرط سقوط آنرا بنماید. اگر مهریه زوجه، حال باشد (یعنی مدت دار نباشد) و بعداً  تسقیط شود نیز تا زمانی که کل مهر پرداخت نشده، زن حق امتناع از تمکین را وفق اطلاق ماده ۱۰۸۵ ق. م دارد. این حق حبس منوط به این استک هحتی یک بارهم زوجه حاضر به انجام وظایف خاص خود نشده باشد. بنابراین وفق ماده ۱۰۸۶ ق.م «اگر زن قبل از اخذ مهر به اختیار خود به ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد قیام نمود، دیگر نمیتواند از حکم ماده قبل (ماده ۱۰۸۵ ق.م) استفاده کند، مع ذلک حقی که برای مطالبه دارد، ساقط نخواهد شد.» البته قانونگذار اشاره ای به اینکه این گروکشی تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، ندارد. اعمال حق حبس زوجه ارتباطی با وضعیت زوج از نظر توانایی پرداخت ندارد. بنابر این چنانچه زوج از پرداخت مهر معسر باشد (یعنی توانایی پرداخت نداشته باشد) حق حبس زن محفوظ خواهد بود.

سعی ما بر این است که در مقالات منتشره در سایت مطالب مهم و ضروری در رابطه با عنوان مقاله ذکر گردد تا کارآیی لازم را برای عموم مخاطبین به همراه داشته باشد ، چنانچه نیاز به راهنمایی بیشتر در رابطه با مطالب ذکر شده دارید و یا سوالاتی در زمینه کلیه مسائل حقوقی دارید که نمی توانید پاسخ آن را بیابید می توانید جهت مشاوره تلفنی حقوقی با موسسه تماس حاصل نمایید و از مشاوره مشاورین مجموعه بهره مند گردید و لازم به ذکر است که چنانچه برای طرح دعوا در محاکم دادگستری و یا دفاع از حق خود نیاز به همراهی وکیل در کلیه مراحل دادرسی دارید موسسه حقوقی عدالت پارس این امکان را برای شما فراهم می آورد تا در جلسه ملاقات حضوری که به صورت رایگان در محل موسسه ترتیب داده می شود کلیه مدارک و اسناد شما را بررسی کرده و علاوه بر ارائه مشاوره برای پیشبرد روند کار ، کلیه اقدامات لازم را نیز انجام دهد و چنانچه تمایل به استفاده از این خدمت را نیز دارید می توانید هنگام تماس تلفنی جهت مشاوره حقوقی با مجموعه آن را مطرح نمایید تا در اولین زمان مناسب که از سوی مجموعه در نظر گرفته می شود اقدامات لازمه صورت گیرد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *